Çin’in deniz gücünü sessiz sedasız geliştirdiği yönündeki iddialar, dünya kamuoyunda ve özellikle ABD savunma çevrelerinde büyük endişe yarattı. İleri sürülen bilgilere göre Çin, Pasifik Okyanusu’nu rahatlıkla aşabilecek kapasitede ve boyutta, yeni nesil İnsansız Su Altı Araçları (UUV) testlerine başladı. Yaklaşık 40 metre uzunluğundaki bu dev otonom sistemlerin, torpido ve mayın gibi konvansiyonel denizaltı silahlarıyla donatılabilmesi, stratejik dengeler açısından önemli bir dönüm noktası olarak görülüyor.
XXLUUV: Denizaltı Savaşında Yeni Bir Kategori
Teknik literatürde “Extra-Extra-Large Uncrewed Underwater Vehicle” (XXLUUV) olarak adlandırılan bu araçlar, boyutları itibarıyla geleneksel dizel-elektrik denizaltılarına neredeyse denk geliyor. Ancak insan mürettebat ihtiyacının olmaması, bu araçların operasyonel yeteneklerini kökten değiştiriyor. Bu dev UUV’lerin temel farkı, tamamen otonom görev yapabilmeleri ve iç hacimlerinin tamamını silah yükü, sensör sistemleri, batarya ve yakıta ayırabilmeleri.
Çin’in bu araçları, Panama Kanalı ve ABD’nin Batı Kıyısı gibi stratejik deniz güzergâhlarını bloke edebilecek potansiyele sahip olduğu ileri sürülüyor.
Okyanus Aşırı Kapasite ve Gizlilik
İnsan mürettebatı taşıma zorunluluğu ortadan kalktığı için, bu yeni nesil denizaltılar son derece uzun menzillere ulaşabiliyor. Analistler, hibrit dizel-elektrik tahrik sistemiyle desteklenen bu araçların menzilinin yaklaşık 10 bin deniz milini (18.500 kilometreyi) aşabileceğini değerlendiriyor. Bu mesafe, XXLUUV’lerin Pasifik Okyanusu’nu kolaylıkla geçerek haftalarca, hatta aylarca herhangi bir bölgede gizlice bekleme yapabilmesine imkân tanıyor. Bu durum, özellikle ABD’nin Pasifik’teki donanma operasyonları için ciddi bir gözetleme ve tehdit riski oluşturuyor.
Gelişmiş Silah Yükü ve Ana Platform Rolü
Çin’in test ettiği 40 metrelik bu otonom araçlar, sadece keşif veya gözetleme amaçlı değil, aynı zamanda aktif saldırı görevleri için de tasarlanmış durumda. Araçlar, klasik denizaltı cephanelikleri olan torpido ve mayınlar ile donatılabiliyor.
Dahası, bu dev insansız denizaltıların bir “ana platform” (mothership) rolü üstlenebileceği de belirtiliyor. Yani, daha küçük boyutlu insansız su altı ve hava araçlarını taşıyıp, görev bölgelerinde bu küçük dronları konuşlandırarak geniş alanlarda etki yaratması hedefleniyor. Bu kabiliyet, Çin Donanması’nın deniz altındaki sensör ve silah ağını beklenmedik bir şekilde genişletebilir.
Çin Donanması İçin Stratejik Kazanç
Söz konusu XXLUUV iddialarının doğrulanması, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Donanması (PLAN) için hayati bir stratejik avantaj anlamına geliyor. Özellikle açık denizlerdeki harekât kabiliyetlerini hızla artırmaya çalışan PLAN için, insan riski olmadan yüksek riskli veya tek yönlü (intihar) görevlerde kullanılabilecek bu otonom sistemler, caydırıcılık gücünü kayda değer ölçüde yükseltebilir. Bu araçlar, gelecekteki olası deniz çatışmalarında, düşmanın dikkatini dağıtmak veya kritik altyapılara sızmak gibi görevlerde kilit rol oynayabilir.
