Kedi sahiplerinin en sık karşılaştığı ve en çok endişelendiği durumlardan biri kusmadır. Kediler neden kusar sorusunun tek bir cevabı yoktur; neden bazen tamamen zararsız, bazen de mutlaka ilgilenilmesi gereken bir sağlık sorunudur. Bu yazı genel bilgi amaçlıdır; kedinizin durumuyla ilgili teşhis ve tedavi için her zaman bir veteriner hekime başvurmanız gerekir.
Kediler Neden Kusar?
Kedi neden kusar diye düşünürken önce kusmanın sıklığına ve içeriğine bakmak gerekir. Ara sıra görülen, kedinin sonrasında normal davrandığı kusmalar çoğunlukla basit nedenlere dayanır. Sık tekrarlayan ya da başka belirtilerle birlikte görülen kusmalar ise farklı değerlendirilir.
En yaygın nedenler şunlardır:
- Tüy yumağı: Kediler kendilerini yalayarak temizlerken tüy yutar. Midede biriken tüyler zaman zaman silindir şeklinde bir yumak olarak dışarı atılır. Özellikle uzun tüylü kedilerde ve tüy dökme dönemlerinde sık görülür.
- Ot ve bitki yeme: Kediler ot ya da ev bitkisi çiğnedikten sonra kusabilir. Bazı ev bitkileri kediler için zehirli olduğundan evdeki bitkilerin güvenli olup olmadığını öğrenmek önemlidir.
- Yabancı cisim: İp, lastik, oyuncak parçası gibi yutulan nesneler mide ve bağırsakta tıkanmaya yol açabilir. Bu durum acil müdahale gerektirir.
- Mama değişikliği ve besin hassasiyeti: Mamanın aniden değiştirilmesi ya da kedinin belirli bir içeriğe duyarlı olması sindirim sistemini rahatsız edebilir.
- Parazitler ve enfeksiyonlar: İç parazitler ile çeşitli viral ve bakteriyel hastalıklar kusmaya neden olabilir.
- Zehirlenme: Temizlik ürünleri, bazı insan ilaçları ve kediler için zararlı yiyecekler ciddi tablolara yol açabilir.
- Kronik hastalıklar: Böbrek, karaciğer, pankreas ve tiroid ile ilgili sorunlar, özellikle orta yaş ve üzerindeki kedilerde tekrarlayan kusmayla kendini gösterebilir.
- Stres: Taşınma, yolculuk ya da eve yeni bir hayvanın gelmesi gibi değişiklikler bazı kedilerde mideyi etkiler.
Kusmanın görünümü veteriner hekime yol gösterebilir. Bu nedenle kusmuğun rengini, içinde tüy, mama ya da yabancı bir madde olup olmadığını ve günde kaç kez tekrarlandığını not etmek, mümkünse fotoğrafını çekmek faydalıdır.
Yavru Kedi Neden Kusar?
Yavru kedi neden kusar sorusu daha dikkatli ele alınmalıdır; çünkü yavruların vücut rezervleri azdır ve sıvı kaybına karşı yetişkinlerden çok daha hassastırlar. Yavrularda sık görülen nedenler arasında şunlar yer alır:
- İç parazitler: Yavrularda oldukça yaygındır ve kusmanın yanında ishal, şiş karın ya da gelişme geriliği görülebilir.
- Beslenme hataları: Yaşına uygun olmayan mama, inek sütü, fazla miktarda ya da çok hızlı beslenme mideyi yorar.
- Anne sütünden mamaya geçiş: Sindirim sistemi yeni besine alışırken geçici rahatsızlıklar yaşanabilir.
- Bulaşıcı hastalıklar: Aşıları tamamlanmamış yavrular bazı ciddi viral hastalıklara karşı korumasızdır.
- Yabancı cisim yutma: Meraklı yavrular küçük nesneleri kolayca yutabilir.
Yavru bir kedi birden fazla kez kusuyorsa, halsizse, yemek yemiyorsa ya da ishali varsa beklemeden veteriner hekime götürülmelidir. Parazit uygulamaları ve aşı takvimi için de veteriner hekiminizin önerdiği programı izlemek en güvenli yoldur.
Kediler Neden Mama Kusar?
Kediler neden mama kusar diye merak edenlerin karşılaştığı tablo genellikle şöyledir: Kedi yemeğini bitirdikten kısa süre sonra, neredeyse hiç sindirilmemiş mamayı geri çıkarır. Bunun en sık nedeni çok hızlı yemektir. Mama iyi çiğnenmeden ve havayla birlikte yutulduğunda mide aniden gerilir ve içeriği geri gönderir.
Mama kusmanın diğer olası nedenleri şunlardır:
- Uzun süre aç kaldıktan sonra tek seferde fazla yemek.
- Birden fazla kedinin bulunduğu evlerde mama rekabeti.
- Mamanın aniden değiştirilmesi.
- Mama içeriğine karşı hassasiyet ya da bayatlamış, kötü saklanmış mama.
- Yemekten hemen sonra yoğun oyun ve koşma.
Hızlı yeme kaynaklı kusmalarda evde alınabilecek bazı basit önlemler vardır:
- Günlük mama miktarını daha küçük ve sık öğünlere bölün.
- Yavaş yemeyi sağlayan engelli mama kapları ya da bulmaca tipi kaplar kullanın.
- Birden fazla kediniz varsa onları ayrı noktalarda besleyin.
- Mama değişikliğini yeni mamayı eskisine azar azar karıştırarak birkaç güne yayın.
- Mamayı ağzı kapalı, serin ve kuru bir yerde saklayın.
Bu önlemlere rağmen kusma devam ediyorsa nedenin beslenme alışkanlığı dışında bir şey olabileceği düşünülmelidir.
Aşağıdaki durumlarda vakit kaybetmeden veteriner hekime başvurmak gerekir:
- Kusmanın aynı gün içinde birkaç kez tekrarlaması ya da bir günden uzun sürmesi.
- Kusmukta kan ya da kahve telvesine benzer koyu parçalar görülmesi.
- Halsizlik, iştahsızlık, ishal, ateş ya da karın ağrısı belirtilerinin eşlik etmesi.
- Kedinin su içememesi ya da içtiği suyu da çıkarması.
- Zehirli bir madde ya da yabancı cisim yutma şüphesi.
- Kusmaya çalışıp bir şey çıkaramama hâli.
Veteriner hekime danışmadan kedinize insan ilacı vermek ya da uzun süre aç bırakmak gibi uygulamalardan kaçının; bunlar durumu ağırlaştırabilir.
Kısacası kedilerde kusma, tüy yumağı gibi masum bir nedenden kaynaklanabileceği gibi ciddi bir hastalığın ilk işareti de olabilir. Sıklığı ve eşlik eden belirtileri takip etmek, şüphe duyduğunuzda da veteriner hekiminize danışmak kedinizin sağlığı için en doğru yaklaşımdır.
